೭೧ನೇ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮ: ಕರುನಾಡಿನ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಮೆಯ ಹಬ್ಬ

ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ – ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಾವತರಣ ದಿನ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಚನೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಾವತರಣ ದಿನ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ, ಏಕೀಕೃತ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನವಿದು. ರಾಜ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನ ಇದಾಗಿದ್ದು, ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ರಜಾದಿನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬದಂತೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ, ಸಹೋದರತೆ, ಸಂತಸ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಈ ದಿನವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಳೆಯಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಸುಂದರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ: ಏಕೀಕರಣದಿಂದ ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ದವರೆಗೆ

ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮಹಾನ್ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ’ ಚಳವಳಿಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್, ಕುವೆಂಪು, ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೆ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜರು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೋರಾಟದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.

• ನವೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೫೬: ಬೊಂಬಾಯಿ, ಮದ್ರಾಸ್, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗಿನ(ಕೂರ್ಗ್ ) ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು.
• ನವೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೭೩: ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳು

ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಧ್ವಜ

೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಾ. ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದ್ವಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.

• ಹಳದಿ (ಅರಿಶಿನ): ಶಾಂತಿ, ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಶುಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕೆಂಪು (ಕುಂಕುಮ): ಶೌರ್ಯ, ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಜೀವಕಳೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ನಾಗರಿಕರು ರಸ್ತೆಗಳು, ವಾಹನಗಳು, ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರಾಜ್ಯಗೀತೆ (ನಾಡಗೀತೆ)

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು “ಜಯ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ” ಎಂಬ ನಾಡಗೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಈ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗೀತೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಾನ್ ಚಿಂತಕರು ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕರ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು

ಸರ್ಕಾರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು:

ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಒಂದಾಗಿವೆ. ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಭಾವಚಿತ್ರವಿರುವ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ಸ್ಥಬ್ದಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕಲಾವಿದರು ನಾಟಕ, ಹಾಗೂ ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕಂಸಾಳೆ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅನುಭವೀ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ

ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಮಹನೀಯರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಸಮಾರಂಭದ ನಂತರ ಕಂಠೀರವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು

ವರ್ಣರಂಜಿತ ಹಾಗೂ ರಂಗುರಂಗಿನ ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಹಬ್ಬವೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಂದು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವೇ ಧನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ವೈಭವದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಾನತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರಡುವ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ನೀವು ಕಾಣಬಹುದು. ಯುವಕರು ಆಯೋಜಿಸುವ ಬೈಕ್ ರ್‍ಯಾಲಿಗಳು ಈ ದಿನದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಸಮಾರಂಭಗಳು:

ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ನೆರವೇರಿದರೂ, ಮುಖ್ಯ ಆಚರಣೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಂಠೀರವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಶುಭದಿನದಂದು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ನೆರವೇರಿಸಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರ-ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹಬ್ಬವು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಿರಿಮೆ, ವೈಭವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು

ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು ನಗರ-ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರು ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ವೀರಗಾಸೆ, ಕಂಸಾಳೆ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನದಂತಹ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳ ಸಾರಾಂಶ

ವಿಷಯ	ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ
ರಾಜ್ಯ ಏಕೀಕರಣ	ನವೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೫೬ (ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಉದಯ)
‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ	ನವೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೭೩ (ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ)
ಮುಖ್ಯ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಳಗಳು	ಶ್ರೀ ಕಂಠೀರವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ವಿಧಾನ ಸೌಧ
ರಾಜ್ಯಗೀತೆ	ಜಯ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ (ರಚನೆ: ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು)
ದ್ವಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ	ಮಾ. ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಅವರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು)
ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ	ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಂಛನ	ಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆ, ನೀಲಕಂಠ ಪಕ್ಷಿ, ಕೆಂದಾವರೆ ಹೂವು, ಗಂಧದ ಮರ ಲಾಂಛನ: ಗಂಡಭೇರುಂಡ

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ

ನವೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

• ದೀಪಾಲಂಕೃತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣಗಳು: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಧಾನ ಸೌಧ ಮತ್ತು ಭವ್ಯ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ಸಭಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನೆಗಳು, ನೃತ್ಯ ರೂಪಕಗಳು ಮತ್ತು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯ ಅಡುಗೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಹೋಟೆಲ್ ಗಳು, ರೊಟ್ಟಿ ಊಟ (ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ), ಕರಾವಳಿಯ ನೀರ್ ದೋಸೆ ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ನೀರೂರಿಸುವ ಮೈಸೂರು ಪಾಕ್‌ನಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಂದೇ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ, ಕರುನಾಡಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವೈಭವವನ್ನು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಳ್ಳಿ!

ಸಿರಿಗನ್ನಡಂ ಗೆಲ್ಗೆ! ಸಿರಿಗನ್ನಡಂ ಬಾಳ್ಗೆ!