ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೈಕ ಕುರುಚಲು ಕಾಡಿನ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ನಾಲ್ಕು ಕೊಂಬಿನ ಜಿಂಕೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿ.
ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಣ ಹವೆ ಹಾಗೂ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಅಡಗಿರುವ ರಂಗಯ್ಯನದುರ್ಗ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಪಾಲಿನ ಅದ್ಭುತ ತಾಣ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಕೊಂಬಿನ ಜಿಂಕೆಗಳ (ಚೌಸಿಂಗಾ) ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾದ ಏಕೈಕ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಇದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಚಾರಣವು ನಿಮಗೆ ಕರುನಾಡಿನ ಅಪ್ಪಟ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?
- ಅಪರೂಪದ ಜೀವಿ: ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ ‘ಕೊಂಡ ಕುರಿ’ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಕೊಂಬಿನ ಜಿಂಕೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಜೊತೆ ಕೊಂಬುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕಿವಿಯ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಜೊತೆ ಹಾಗೂ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಣ್ಣ ಜೊತೆ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಸಸ್ತನಿ ಇದಾಗಿದೆ.
- ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಈ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೈಕ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಿದು.
- ಸ್ಥಾಪನೆ: 2011ರಲ್ಲಿ ಜಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 77.24 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಈ ಭಾಗದ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
- ವನ್ಯಜೀವಿ ವೀಕ್ಷಣೆ: ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಓಡಾಡುವ, ಏಕಾಂತಪ್ರಿಯ ನಾಲ್ಕು ಕೊಂಬಿನ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
- ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ: ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಕರಡಿ, ಚಿರತೆ, ಕಾಡು ಬೆಕ್ಕು, ಹೈನಾ (ಕತ್ತೆಕಿರುಬ) ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು.
- ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಸ್ವರ್ಗ: ಇಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ‘ಬಿಳಿ ಕತ್ತಿನ ಹಕ್ಕಿ’ (White-naped Tit) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತಳಿಯ ಹದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
- ಸಾಹಸಮಯ ಚಾರಣ: ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಮತ್ತು ಕುರುಚಲು ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಚಾರಣ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಹೊಸ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ
- ಭೇಟಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ (ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ).
- ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ: ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಾಣ. ಜಿಂಕೆಗಳು ದೂರದಿಂದಲೇ ಮರೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ‘ಜೂಮ್ ಲೆನ್ಸ್’ ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
- ಸಿದ್ಧತೆ: ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ಉತ್ತಮವಾದ ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ. ಇಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಗತ್ಯವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಲಘು ಆಹಾರವನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಅನುಮತಿ: ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಜಗಳೂರು ಅಥವಾ ದಾವಣಗೆರೆಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಅವಶ್ಯಕ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅಪರೂಪದ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಲು ಒಮ್ಮೆ ರಂಗಯ್ಯನದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸವು ಕರ್ನಾಟಕದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಲಿ.
ಸ್ಥಳ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ
- ಸ್ಥಳ: ಜಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು, ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ (ದಾವಣಗೆರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 45 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಜಗಳೂರಿನಿಂದ 29 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ).
- ಸಮಯ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6:00 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 6:00 ರವರೆಗೆ (ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನ ಭೇಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ).
- ರಸ್ತೆ ಸಂಚಾರ: ದಾವಣಗೆರೆ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 48) ಮತ್ತು ಜಗಳೂರಿನಿಂದ ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕಾಡಿನ ಒಳಗೆ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧವಿರಬಹುದು; ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವಾಹನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ.
- ರೈಲು ಮಾರ್ಗ: ದಾವಣಗೆರೆ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.
- ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರ: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಸುಮಾರು 160 ಕಿ.ಮೀ) ಅಥವಾ ತೋರಣಗಲ್ಲಿನ ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಜಯನಗರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ.