ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ **’ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಉತ್ಸವ’**ವು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಮಳಖೇಡದಲ್ಲಿ (ಹಿಂದೆ ಮಾನ್ಯಖೇಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು) ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಜವಂಶದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿ ತೀರದ ಕೋಟೆಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಉತ್ಸವವು ಪಾರಂಪರಿಕ ನಡಿಗೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿದೆ.
ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?
- ಹಿಂದೆ ‘ಮಾನ್ಯಖೇಟ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಳಖೇಡವು ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.
- ಈ ರಾಜವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಅಮೋಘವರ್ಷ (ನೃಪತುಂಗ), ಈ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದನು.
- ಮಳಖೇಡ ಕೋಟೆಯು ಅನೇಕ ಬುರುಜುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.
- ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಉತ್ಸವವು ದಖನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕಲೆ, ಧರ್ಮ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
- ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ: ಮಳಖೇಡದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಾರ್ಚನೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ವಾಗತ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗೂ ಗಣ್ಯರ ಭಾಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ.
- ಪಾರಂಪರಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆ: ಮಳಖೇಡ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಜಾನಪದ ಕಲಾತಂಡಗಳು, ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಅದ್ದೂರಿ ಮೆರವಣಿಗೆ.
- ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು: ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಪಟದ ಕುಣಿತ, ಹಲಗೆ ವಾದನ ಮತ್ತು ಗಾರುಡಿ ಗೊಂಬೆಯಂತಹ ಕಲೆಗಳು ಹಳ್ಳಿಯ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ರಂಗಮಂದಿರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.
- ಗೋಷ್ಠಿಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಇತಿಹಾಸ, ಶಾಸನಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಕುರಿತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು, ಸಂವಾದಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಗಳು.
- ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ಮೇಳ: ಕಲಬುರಗಿ ಭಾಗದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರುಚಿಗಳು, ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮಳಿಗೆಗಳು.
ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಉತ್ಸವವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬಹುದಿನಗಳ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?
ಮಳಖೇಡವು ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೇಡಂ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಕಲಬುರಗಿ ನಗರದಿಂದ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 35 ರಿಂದ 40 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
- ರೈಲು/ವಿಮಾನ: ಕಲಬುರಗಿಯು ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈಗೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಸೀಮಿತ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಯಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.
- ರಸ್ತೆ: ಕಲಬುರಗಿಯಿಂದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಸ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಮಳಖೇಡ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.
ಗಮನದಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು
- ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ, ಅಂತಿಮ ದಿನಾಂಕಗಳು, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಗಳು, ಹಳ್ಳಿಯ ಬೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ಆರಾಮದಾಯಕ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ.
- ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವ ವಸ್ತುಗಳು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರಲಿ. ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆ ಹಗುರವಾದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬಟ್ಟೆ ಇರಲಿ.
- ಸ್ಥಳೀಯ ಮಠಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಲಬುರಗಿಗೆ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ. ಮಳಖೇಡ ಕೋಟೆ, ಜಾನಪದ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು, ದಖನ್ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿ!