ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ

ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ 23 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಂಜನಗೂಡು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಕಪಿಲಾ (ಕಬಿನಿ) ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ‘ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದಾದ ಶ್ರೀ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ (ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ) ದೇವಸ್ಥಾನವು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ (ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ)

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ನಂಜು’ ಎಂದರೆ ವಿಷ, ‘ಈಶ್ವರ’ ಎಂದರೆ ಶಿವ ಮತ್ತು ‘ಗೂಡು’ ಎಂದರೆ ವಾಸಸ್ಥಾನ. ಅಂದರೆ, ವಿಷವನ್ನು ಕುಡಿದ ಶಿವನು ನೆಲೆಸಿರುವ ಜಾಗವೇ ನಂಜನಗೂಡು. ಶಿವಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮುದ್ರ ಮಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶಿವನು ಇಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದನು. ವಿಷವನ್ನು ಗಂಟಲಲ್ಲೇ ತಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಆತನಿಗೆ ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.

ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ತಲುಪುವ ಮಾರ್ಗ

• ಸ್ಥಳ: ನಂಜನಗೂಡು ತಾಲೂಕು, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ.
• ಹತ್ತಿರದ ನಗರಗಳು: ಮೈಸೂರು (~23 ಕಿ.ಮೀ) | ಬೆಂಗಳೂರು (~163 ಕಿ.ಮೀ).
• ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗ: ನಂಜನಗೂಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ NH-766 ರಲ್ಲಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಉಪನಗರ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೂ KSRTC ಬಸ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯ 30 ರಿಂದ 40 ನಿಮಿಷಗಳು.
• ರೈಲು ಮಾರ್ಗ: ನಂಜನಗೂಡು ಟೌನ್ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್ (NTW) ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
• ವಿಮಾನ ಮಾರ್ಗ: ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮೈಸೂರಿನ ಮಂಡಕಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ (15 ಕಿ.ಮೀ). ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ (200 ಕಿ.ಮೀ).

ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ನಂಜನಗೂಡಿನ ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 50,000 ಚದರ ಅಡಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಭವ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜವಂಶಗಳು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ:

• ಗಂಗ ಅರಸರು (9-10ನೇ ಶತಮಾನ): ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿನ ಗರ್ಭಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
• ಚೋಳ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರು (11-13ನೇ ಶತಮಾನ): ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಧ್ಯದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು.
• ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು (16ನೇ ಶತಮಾನ): ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸನ್ನಿಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
• ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರು (17-19ನೇ ಶತಮಾನ): ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭವ್ಯವಾದ ರೂಪ ನೀಡಿದರು. ಇಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಪತ್ನಿ ದೇವಜಮ್ಮಣ್ಣಿಯವರು 1845 ರಲ್ಲಿ 120 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ, 9 ಅಂತಸ್ತಿನ ಬೃಹತ್ ರಾಜಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾಹಿತಿ

ವಿವರ	ಮಾಹಿತಿ
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮಯ	ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ: ಮುಂಜಾನೆ 6:00 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:30 ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ 4:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9:00 ರವರೆಗೆ. ಭಾನುವಾರ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ: ಮುಂಜಾನೆ 6:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 10:00 ರವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ದರ್ಶನವಿರುತ್ತದೆ.
ಉಡುಪಿನ ನಿಯಮ	ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಉಡುಪು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಪುರುಷರು ಒಳಗಿನ ಆವರಣ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುನ್ನ ಶರ್ಟ್/ಬನಿಯನ್ ಕಳಚಬೇಕು.
ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ	ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ್ಶನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತ. ಶೀಘ್ರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೌಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ದಾಸೋಹ (ಪ್ರಸಾದ)	ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅನ್ನದಾಸೋಹ ಭವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಭೇಟಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ

• ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ತಂಪಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಯ.
• ದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ (ರಥೋತ್ಸವ): ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಜಾತ್ರೆಯು ಮಾರ್ಚ್/ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಜಾತ್ರೆಯು ನವೆಂಬರ್/ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಸೇರಿ ಗೌತಮ ರಥ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಬೃಹತ್ ರಥಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಮಳೆಗಾಲ (ಜುಲೈನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್): ಕಪಿಲಾ ನದಿಯು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ನದಿಗೆ ಇಳಿಯುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು.

ನಂಜನಗೂಡಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೋಡಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಗಳು

1. ಪರಶುರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಗಮ

ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೇವಲ 1.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲಾ ಮತ್ತು ಕೌಂಡಿನ್ಯ ನದಿಗಳು ಸೇರುವ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮಾತೃ ಹತ್ಯೆಯ ದೋಷವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪರಶುರಾಮರು ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಪರಶುರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನದ ಮುನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ.

2. ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಮಠ

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಲಗಡೆಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಮಠವು ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಮಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತ ತಾಳೆಗರಿಗಳು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಶಾಸನಗಳ ಅಪರೂಪದ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ.

3. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಬಿನಿ ಸೇತುವೆ

ಕ್ರಿ.ಶ 1735 ರಲ್ಲಿ ದಳವಾಯಿ ದೇವರಾಜ ಅವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸೇತುವೆಯು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗೋತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಿ.ಐ (GI) ಟ್ಯಾಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು

ನಂಜನಗೂಡಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ:

• ನಂಜನಗೂಡು ರಸಬಾಳೆ (GI ಟ್ಯಾಗ್ ಸಂಖ್ಯೆ 35): ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ನಂಜನಗೂಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿದೆ. ಕಪಿಲಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಕಪ್ಪು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಇದು ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಿಹಿ-ಹುಳಿ ರುಚಿಗಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (GI Tag) ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.
• ಮೈಸೂರು ವೀಳ್ಯದೆಲೆ (GI ಟ್ಯಾಗ್ ಸಂಖ್ಯೆ 36): ನಂಜನಗೂಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ತಿಳಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ, ಮೃದುವಾದ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಗಳಿಗೆ (ಚಿಗುರೆಲೆ) ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಇದೆ. ಊಟದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ತಾಂಬೂಲ ಸವಿಯುವುದು ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ.
• ಮೈಲಾರಿ ಶೈಲಿಯ ದೋಸೆ: ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಸವರಿದ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾದ ಮೈಲಾರಿ ಶೈಲಿಯ ದೋಸೆ ಮತ್ತು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಉಪಹಾರವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಸೂಚನೆಗಳು

• ಹောಲಿ ಡಿಪ್ (ನದಿ ಸ್ನಾನ): ಕಪಿಲಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಕೇವಲ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಘಾಟ್‌ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ. ನದಿಯ ಒಳಗಿನ ಸುಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯಬೇಡಿ.
• ಹಕೀಂ ನಂಜುಂಡನ ಕಥೆ: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೆ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಪಚ್ಚೆ ಲಿಂಗವಿದೆ. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಪ್ರೀತಿಯ ಆನೆಯ ಕಣ್ಣಿನ ಕಾಯಿಲೆಯು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ತೀರ್ಥದಿಂದ ಗುಣವಾದ ಕಾರಣ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನು ಈ ದೇವರಿಗೆ ‘ಹಕೀಂ ನಂಜುಂಡ’ (ವೈದ್ಯ ಶಿವ) ಎಂದು ಕರೆದು, ಪಚ್ಚೆ ಹಾರದ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದನು.
• ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದ ಹೊರಗೆ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ನಗದು ಹಣ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ: ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪಾವತಿ (UPI) ಇದ್ದರೂ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸೇವಾ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಟೋ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಗದು ಹಣವನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.

ನಂಜನಗೂಡು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ನದಿಯ ತಟದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ವಾತಾವರಣವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ನಂಜನಗೂಡನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕಾಶಿಯು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆಯೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನಂಜನಗೂಡು ಪವಿತ್ರ ಕಪಿಲಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದ್ದು ಪುರಾತನ ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಶಿಗೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2. ನಂಜನಗೂಡು ರಸಬಾಳೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು? ನಂಜನಗೂಡು ರಸಬಾಳೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ಕಪಿಲಾ ನದಿ ಪಾತ್ರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾದ ಸಿಪ್ಪೆ, ಮೃದುವಾದ ತಿರುಳು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಿಹಿ-ಹುಳಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

3. ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ನಂಜನಗೂಡಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರವಿದೆ? ಮೈಸೂರು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ (ಅಥವಾ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಿಂದ) ನಂಜನಗೂಡಿಗೆ ಕೇವಲ 23 ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 766 ರ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ 30 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದು.