ನಗರ (ಬಿದನೂರು)

ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಸಿರು ಮಡಿಯ ನಡುವೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ನಗರ, ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ತಾಟ್ಟುಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ಗ್ರಾಮವೇ ಅಂದಿನ ವೈಭವದ ಬಿದನೂರು. ಇದು ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಕೊನೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮೆರೆದಿತ್ತು. ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರು ಗುಡ್ಡಗಳು, ಶರಾವತಿಯ ಹಿನ್ನೀರು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಮ್ಮೆ

“ಕೆಲದಿಯ ಅರಸರ ವೈಭವ, ಬಿದನೂರ ಕೋಟೆಯ ಗತ್ತು, ಮಲೆನಾಡ ಮಡಿಲಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಜರಾಮರ.”

ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ

ವಿವರ	ಮಾಹಿತಿ
ಸ್ಥಳ	ಹೊಸನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ
ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳು	ಬಿದನೂರು, ಬದನೂರು, ಹೈದರ್ ನಗರ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ	ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೊನೆಯ ರಾಜಧಾನಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1640)
ಭೌಗೋಳಿಕತೆ	ಕಣಿವೆಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ತಾಣ
ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು	ನಗರ ಕೋಟೆ, ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಅರಮನೆ ಅವಶೇಷಗಳು, ದೇವಗಂಗೆ ಹೊಂಡಗಳು
ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ	ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಜನವರಿವರೆಗೆ (ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲ)
ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಸಮಯ	3–4 ಗಂಟೆಗಳು
ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ	ಉಚಿತ (ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿದೆ)
ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣ	ಹೊಸನಗರ (~17 ಕಿ.ಮೀ)
ಹತ್ತಿರದ ನಗರಗಳು	ಸಾಗರ (~57 ಕಿ.ಮೀ), ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ (~36 ಕಿ.ಮೀ), ಶಿವಮೊಗ್ಗ (~84 ಕಿ.ಮೀ)

ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?

ನಗರ ಗ್ರಾಮವು ಮಲೆನಾಡಿನ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ

ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 380–385 ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುಮಕೂರು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಹೊಸನಗರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೊಸನಗರ ಅಥವಾ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ ಬಸ್‌ಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಹನಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ

ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಸುಮಾರು 142 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಕುಂದಾಪುರ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪ್ರಕೃತಿ ರಮಣೀಯವಾದ ಹುಲಿಕಲ್ ಘಾಟ್ (ಬಾಳೆಬಾರೆ ಘಾಟ್) ಮೂಲಕ ಹೊಸನಗರವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ರಸ್ತೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 4 ಗಂಟೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ

ನಗರ ಗ್ರಾಮವು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ನಗರದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 84 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಕುಂದಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳು ನಗರ ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕವೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.

ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ

• ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ: ಸಾಗರ ಜಂಬಗಾರು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ (~57 ಕಿ.ಮೀ) ಅಥವಾ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಟೌನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ (~84 ಕಿ.ಮೀ).
• ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ: ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸೋಗಾನೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (~95 ಕಿ.ಮೀ) ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (~145 ಕಿ.ಮೀ).

ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿ: ಕೆಳದಿಯ ಭದ್ರಕೋಟೆ

ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅರಸರು ಬಿದನೂರನ್ನು ಭದ್ರವಾದ ಕೋಟೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

ಮೊದಲು ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರು ಕೆಳದಿ ಮತ್ತು ಇಕ್ಕೇರಿಯಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪಾಳೇಯಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರರಾದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1640 ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನರು ಇಕ್ಕೇರಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ರಾಜ ವೀರಭದ್ರ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದ ಬಿದನೂರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದನು. ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ನಗರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.

ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕನ (1645–1660) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿತು. ಇವನನ್ನು ಈ ವಂಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೊರೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈತನು ಕಂದಾಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ (ಶಿಸ್ತು) ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದನು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಕರಾವಳಿಯ ಕೋಟೆಗಳಿಂದ ಓಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ವೀರ ವನಿತೆಯ ಸಾಹಸ

ಮುಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಔರಂಗಜೇಬನಿಗೆ ಹೆದರಿ ಓಡಿಬಂದ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜನ ಮಗ ರಾಜಾರಾಮನಿಗೆ ಕೆಳದಿಯ ಧೀರ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಇಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದಳು. ಮುಘಲ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಜರಾಮರಗೊಳಿಸಿದಳು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1763 ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಪಾಲಾಯಿತು. ಅವನು ಇದಕ್ಕೆ ಹೈದರ್ ನಗರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದನು.

ನೋಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು

ನಗರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ಸಣ್ಣ ಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ನೀರಿನ ಕಂದಕಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ.

1. ನಗರ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಅರಮನೆ ಅವಶೇಷಗಳು

ಕೋಟೆಯ ದೊಡ್ಡ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಇಂದಿಗೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ ರಾಜ ದರ್ಬಾರ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಾಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಕೇವಲ ಅಡಿಪಾಯ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದು, ಅಂದಿನ ಕೋಣೆಗಳು, ಸುರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ವೈಭವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

2. ಅಕ್ಕ ತಂಗಿ ಹೊಂಡ

ಕೋಟೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ಹೊಂಡಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿ ಹೊಂಡ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಈ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ತೋಡಲಾಗಿತ್ತು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವು ಕೋಟೆಯ ಜನರಿಗೆ ನೀರಿನ ದೊಡ್ಡ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದವು.

3. ಕಾವಲು ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿ

ಕೋಟೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕಾವಲು ಗೋಪುರವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ ಹಸಿರು ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶರಾವತಿ ನದಿಯ (ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ) ಹಿನ್ನೀರು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಲು ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಕಬ್ಬಿಣದ ಫಿರಂಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿದೆ.

4. ದೇವಗಂಗೆ ಹೊಂಡಗಳು (ರಾಜಮನೆತನದ ಸ್ನಾನದ ಗೃಹ)

ಕೋಟೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 4 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇವಗಂಗೆ ಎಂಬ ಸುಂದರ ತಾಣವಿದೆ. ಇದು ಅಂದಿನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರದ ಆಕಾರದ ಹೊಂಡಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಸುಂದರ ಹೊಂಡಗಳಿವೆ. ಬೆಟ್ಟದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರಂಜಿಗಳಿಂದ ಈ ಹೊಂಡಗಳಿಗೆ ನೀರು ಬರುವಂತೆ ಮಣ್ಣಿನ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ರಾಜಮನೆತನದವರ ಖಾಸಗಿ ಸ್ನಾನದ ಗೃಹವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಲಹೆಗಳು

• ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು: ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಪಾಚಿ ಕೂತಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಡಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ, ಜಾರದಂತಹ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ.
• ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರು: ನಗರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಲಘು ಆಹಾರವನ್ನು ತರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
• ಇಟ್ಟೆಗಳ ಜಾಗ್ರತೆ: ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಗಂಗೆ ಹೊಂಡಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟೆಗಳು (Leeches) ಇರುತ್ತವೆ. ಸಾಲ್ಟ್ ಅಥವಾ ಉದ್ದನೆಯ ಸಾಕ್ಸ್ ಧರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
• ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕಾಪಾಡಿ: ಇದು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಸವನ್ನು ಹಾಕಬೇಡಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡಿ.

ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು

ನಿಮ್ಮ ನಗರ ಪ್ರವಾಸದ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು:

• ಕಾವಲೇದುರ್ಗ ಕೋಟೆ (~27 ಕಿ.ಮೀ): ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಹತ್ತಿರ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಅಡಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸುಂದರ ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಕೋಟೆ.
• ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ (~30 ಕಿ.ಮೀ): ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ಚಾರಣ ತಾಣ. ಇದು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.
• ಕುಪ್ಪಳಿ (~50 ಕಿ.ಮೀ): ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕವಿಶೈಲವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

• ಸಿಗಂದೂರು ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (~60 ಕಿ.ಮೀ): ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರನ್ನು ಲಾಂಚ್ (Ferry) ಮೂಲಕ ದಾಟಿ ಹೋಗುವ ಸುಂದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:

1. ನಗರ ಕೋಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವಿದೆಯೆ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಯಾವುದು?

ಕೋಟೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಇದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6:00 ರಿಂದ ಸಾಯಂಕಾಲ 6:00 ರವರೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

2. ಕೋಟೆಯಿಂದ ನದಿಯ ಹಿನ್ನೀರನ್ನು ನೋಡಬಹುದೇ?

ಹೌದು, ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಕಾವಲು ಗೋಪುರದಿಂದ ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಸುಂದರ ಹಿನ್ನೀರನ್ನು ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.

3. ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಇವೆಯೇ?

ನಗರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆ. ಉತ್ತಮ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಸನಗರ (~17 ಕಿ.ಮೀ), ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ (~36 ಕಿ.ಮೀ) ಅಥವಾ ಸಾಗರ (~57 ಕಿ.ಮೀ) ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

4. ದೇವಗಂಗೆ ಹೊಂಡಗಳು ಕೋಟೆಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ?

ದೇವಗಂಗೆ ಹೊಂಡಗಳು ನಗರ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 4 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಟೋಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

5. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಿದನೂರು ಮತ್ತು ನಗರ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಏಕೆ ಇವೆ?

ಮೊದಲು ಇದರ ಹೆಸರು ಬಿದನೂರು ಎಂದಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಜನರು ಇದನ್ನು ‘ನಗಳು’ ಅಥವಾ ‘ನಗರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

6. ಈ ಕೋಟೆ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸುರಕ್ಷಿತವೇ?

ಹೌದು, ಈ ಕೋಟೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಶಾಂತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳು ಜಾರುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರು ನಡೆಯುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು.